Przez ponad sześć stuleci imperium osmańskie rządziło na styku Europy, Azji i Afryki, a u szczytu swej potęgi władało obszarem rozciągającym się od Persji aż po granice Węgier i Polski, przez Bliski Wschód i północną Afrykę. Wykorzystując próżnię pozostawioną po najazdach Mongołów i epidemiach czarnej śmierci, Turcy osmańscy stworzyli imperium, które przetrwało aż do końca I wojny światowej. W tym czasie byli kluczowymi aktorami na politycznej scenie Europy i Bliskiego Wschodu władającymi imperium, w którym ścierały się frakcje, narody, języki i religie.

Imperium osmańskie założyli islamscy wojownicy walczący w służbie seldżuckich Persów przeciwko Bizantyjczykom. Ten częściowo koczowniczy lud z Azji Środkowej osiedlił się w Anatolii, a gdy imperium Mongołów zmiotło Seldżuków, Osman I założył dynastię osmańską, pierwotnie rządzącą niewielkim obszarem Anatolii wokół Bursy. Miejsce to nie było bezpieczne – od jednej strony graniczyło z władcami Turkmenów, a od drugiej z wciąż budzącymi grozę Bizantyjczykami. Jednak Azja Centralna znajdowała się wówczas w stanie politycznego i kulturowego chaosu spowodowanego najazdami Mongołów, a Osmanom udało się przyciągnąć ludzi chętnych do walki o poszerzenie ich terytorium kosztem Bizantyjczyków.

Turcy osmańscy stopniowo podbijali bizantyjskie terytoria na Bałkanach i na obszarze współczesnej Turcji. W podobny sposób zdobywali też militarne i polityczne znaczenie kosztem swych islamskich rywali, takich jak Seldżucy i Turkmeni, obejmując władzę nad większością Europy na południe od Dunaju. W 1453 r. sułtan Mehmed II podbił Konstantynopol, kładąc kres Bizancjum i ostatnim pozostałościom Cesarstwa Rzymskiego. Sułtani Selim I i Sulejman doprowadzili imperium do szczytu dominacji terytorialnej, powiększając je o Egipt, Lewant, północną Afrykę, Mezopotamię i Europę aż do Węgier, Polski i Litwy oraz Rosji.

Rządy Sulejmana są postrzegane jako szczyt potęgi imperium osmańskiego, złoty wiek stojący pod znakiem podbojów militarnych, reform politycznych i prawnych, monumentalnych budowli oraz patronatu nad sztuką i rzemiosłem. Życiem obywateli imperium osmańskiego rządziło skomplikowane połączenie prawa świeckiego, islamskiego prawodawstwa oraz regionalnych zwyczajów, a także system rang i hierarchii społecznych. Janczarzy są wzorcowym przykładem tego podejścia. Pierwotnie byli to chrześcijańscy chłopcy wysłani do państwa osmańskiego jako podatek lub danina, nawróceni na islam i poddani surowemu, wojskowemu wychowaniu. Życiem janczarów rządziły surowe reguły oraz dyscyplina. Nie mogli się żenić ani posiadać niczego wartościowego, a przy tym byli niezwykle lojalni i uznawano ich za elitarną piechotę imperium.

Imperium osmańskie przez wieki stanowiło integralną część europejskiej sceny geopolitycznej, zawierając liczne przymierza i tocząc wiele wojen. Nawet narody, które nie obawiały się osmańskiego najazdu, żywiły zdroworozsądkowy szacunek wobec militarnej i ekonomicznej potęgi imperium. Przez większą cześć renesansu oraz na początku epoki przemysłowej między islamskimi Turkami osmańskimi i chrześcijańskimi Europejczykami trwał nieustanny konflikt na tle religijnym. Podczas wojen obie strony podkreślały dzielące ich kwestie religijne, a w okresie pokoju starały się umniejszać ich znaczenie.

Po rządach Sulejmana nastąpił okres powolnego schyłku imperium, ponieważ kolejni sułtani nie byli w stanie tak skutecznie zarządzać państwem, jak ich światły poprzednik. Wpłynęło to na siłę militarną Turków, czego przejawem była m.in. klęska w bitwie morskiej pod Lepanto w 1571 roku. Mimo to imperium okazało się wystarczająco odporne, by przetrwać przez wieki, a osmańskie armie wielokrotnie oblegały Wiedeń – jedno z tych oblężeń przeprowadzone w 1683 r. stanowiło ostatnią poważną próbę ekspansji Turków w Europie.

Pierwsza wojna światowa odprowadziła do upadku imperium osmańskiego. Osmanie poparli mocarstwa centralne przeciwko entencie, co okazało się dla nich katastrofalne w skutkach. Starożytne instytucje nie zreformowały się na tyle, by umożliwić odzyskanie politycznej równowagi. Rosnący w siłę turecki nacjonalizm i ruchy niepodległościowe w całym imperium doprowadzały do kolejnych podziałów. Młodoturcy pod wodzą Mustafy Kemala proklamowali w 1920 r. powstanie Republiki Turcji, a kontrolę nad pozostałymi terytoriami osmańskimi podzielono między zwycięzców wojny.

Imperium osmańskie jest nadzwyczajne chociażby przez wzgląd na swoje podboje militarne, udane zjednoczenie większości świata islamskiego w ramach jednego organizmu politycznego czy walory jego sztuki i architektury. Powstało na styku trzech kontynentów z popiołów świata zniszczonego najazdami i plagą, a stworzone przez nie instytucje okazały się wystarczająco wytrzymałe i elastyczne, by stawić czoła stuleciom pełnym wyzwań.