Temistokles był wybawcą Aten – no, może nie samych Aten, bo Persowie zdobyli je i spalili, lecz Grecji – a mimo to zmuszony został przez mieszkańców tego miasta do udania się na wygnanie. Urodził się około 524 roku p.n.e. i był synem arystokraty Neoklesa i jego nieateńskiej konkubiny. Po nieznanym nam (i zapewne zupełnie zwyczajnym) dzieciństwie Temistokles został wybrany archontem (zarządcą), a rok później, w 493 p.n.e., archontem-eponimem (to najwyższe stanowisko w starożytnych Atenach). Przekonany, że los miasta związany jest z morzem, rozpoczął prace mające na celu zmianę kamienistych zatok Pireusu w obronne porty. Co więcej, przekonał mieszkańców, że mimo zwycięstwa pod Maratonem nadal grozi im niebezpieczeństwo ze strony Persów i że Ateny muszą zbudować wielką flotę. Gdy więc w 480 roku Kserkses przypuścił szturm, Ateńczycy mogli wystawić do walki 200 trirem.

Przejąwszy dowodzenie nad połączoną flotą, Temistokles wydał walkę potężnej marynarce perskiej (mającej ponoć ponad 1200 okrętów), zaś ich trzydniowe krwawe starcie pod Artemizjonem pozostało nierozstrzygnięte. Mimo że Persowie przedarli się przez szeregi Spartan i Tespijczyków pod Termopilami i ruszyli na Ateny, Temistokles zwabił ich flotę w wąską gardziel cieśniny przy wyspie Salamina. Tam odniósł jedno z największych zwycięstw morskich w historii cywilizacji – zadał Persom ogromną klęskę. Ci, nie mogąc zaopatrywać wojsk lądowych, wycofali się i nigdy już nie zagrozili greckim miastom.

Choć Temistoklesa nagradzano owacjami i pomnikami w Sparcie i innych miastach, ze strony rodaków w Atenach spotkał go ostracyzm spowodowany intrygami politycznymi (świetnie działająca demokracja), plotkami o jego zmowie z Kserksesem i cechującą go arogancją. By ratować życie, Temistokles uciekł, spędzając ostatnie lata życia jako gubernator kilku miast wciąż pozostających pod władzą Kserksesa. Zmarł w 459 roku p.n.e. w Magnezji.