Casus belli to powody do rozpoczęcia wojny. Dzięki nim zmniejszona lub wyeliminowana zostaje kara za wojowniczość nakładana na ciebie, gdy wypowiadasz wojnę lub przejmujesz miasta. Od epoki renesansu możesz gromadzić casus belli przeciwko innym krajom. W celu wykorzystania casus belli przeciw jakiejś cywilizacji musisz ją wcześniej potępić. Poniżej znajdziesz zestawienie informacji o warunkach poszczególnych casus belli, idei, które je odblokowują, oraz procentowego zmniejszenia kary za wojowniczość.

Święta wojna – gdy jedno z twoich miast zostanie nawrócone na religię wroga
(służba dyplomatyczna, 50% kary za wojowniczość).

Wojna wyzwoleńcza – gdy podbite zostanie miasto przyjaciela lub sojusznika
(służba dyplomatyczna, brak kary za wojowniczość, jeśli nastąpi odzyskanie podbitych miast).

Wojna o odzyskanie terytorium – gdy podczas poprzedniej wojny wróg przejął twoje miasta
(taktyka obronna, brak kary za wojowniczość, jeśli nastąpi odzyskanie utraconych wcześniej miast).

Wojna o protektorat – gdy miasto-państwo, którego jesteś suzerenem, zostanie zaatakowane

(taktyka obronna, brak kary za wojowniczość, jeśli zaatakowane miasto zostanie wyzwolone).

Wojna kolonialna – gdy na polu technologii wyprzedzasz cywilizację, której wypowiadasz wojnę, o dwie epoki
(nacjonalizm, 50% kary za wojowniczość).

Wojna o nowe terytorium – gdy cywilizacja, której wypowiadasz wojnę, graniczy z twoim terytorium
(mobilizacja, 75% kary za wojowniczość).

Casus belli to powody do rozpoczęcia wojny, dzięki którym kara za wojowniczość, jaką otrzymujesz za jej wypowiedzenie lub przejmowanie miast, ulega zmniejszeniu lub eliminacji. Dostęp do pierwszego casus belli otrzymasz po opracowaniu idei wczesnego imperium. Kolejne casus belli odblokujesz wraz z postępami na drzewie idei. W celu wykorzystania casus belli przeciwko cywilizacji, musisz ją wcześniej potępić. Poniżej znajdziesz ich listę zawierającą informacje o sposobie, w jaki wpływają na karę za wojowniczość.

Wojna formalna – możesz wypowiedzieć ją po potępieniu przeciwnika i odczekaniu 5 tur, po których na ekranie dyplomacji twojego celu znajdziesz opcję wojny formalnej. Po wykorzystaniu tego casus belli kara za wojowniczość związana z wypowiedzeniem wojny i przejmowaniem miast odpowiada standardowej dyplomatycznej karze danej epoki (pamiętaj, że wraz z postępem rozgrywki kara ta wzrasta). Zburzenie wrogiego miasta karane jest trzykrotnie surowiej niż jego przejęcie.

Wojna z zaskoczenia – możesz wypowiedzieć ją w niemal każdej chwili, ale związane są z nią surowe kary za wojowniczość, zazwyczaj o 50% większe od kar w warunkach wojny formalnej w bieżącej epoce. Przejmowanie miast również obarczone jest o 50% większą karą, a ich burzenie – jako czyn wyjątkowo haniebny w trakcie wojny z zaskoczenia – wiąże się z karą 4,5 razy większą niż bazowa w bieżącej epoce.

Święta wojna – możesz ją wypowiedzieć, jeśli opracujesz ideę służby dyplomatycznej, twoja religia różni się od religii przeciwnika oraz gdy potępisz cel i odczekasz 5 tur. Podczas świętej wojny kara związana z wypowiedzeniem wojny oraz przejmowaniem i burzeniem miast jest równa 50% podstawowej kary za wojowniczość bieżącej epoki. Jeśli zależy ci na burzeniu miast wroga, to święta wojna jest najmniej kosztownym dyplomatycznie sposobem, by to osiągnąć.

Wspólna wojna – możesz wypowiedzieć ją razem z inną cywilizacją przeciwko wspólnemu celowi. Obie cywilizacje muszą opracować wcześniej ideę handlu zagranicznego. Wojenna współpraca trwa 30 tur i wiążą się z nią kary za wojowniczość odpowiadające wojnie formalnej w bieżącej epoce.

Wojna o odzyskanie terytorium – możesz wypowiedzieć ją po opracowaniu idei taktyki obronnej cywilizacji, która przejęła założone przez ciebie miasto. Przed rozpoczęciem konfliktu zbrojnego musisz potępić cel i odczekać 5 tur. To casus belli jest wyjątkowe, ponieważ nie wiąże się z nim żadna kara za wojowniczość. Jeśli uda ci się odzyskać miasto będące powodem wojny, możesz zrównać je z ziemią bez żadnych konsekwencji. W końcu widok odzyskanego miasta może być ci nie w smak, a nieprzejednany tyran robi, co chce.

Wojna o protektorat – możesz wypowiedzieć ją po opracowaniu idei taktyki obronnej, jeśli cel jest w stanie wojny z jednym z twoich sojuszniczych miast-państw. Przed rozpoczęciem konfliktu zbrojnego musisz potępić cel i odczekać 5 tur. Wypowiedzenie wojny nie jest obarczone karą za wojowniczość, jednak kara za przejmowanie wrogich miast odpowiada karze w warunkach wojny formalnej, a kara za ich wyburzanie jest trzykrotnie większa. Nie możesz wykorzystywać agresji innych wobec postronnych jako wymówki do przejmowania obcego terytorium.

Wojna wyzwoleńcza – możesz wypowiedzieć ją po opracowaniu idei służby dyplomatycznej, jeśli cel przejął jedno z miast twojego sojusznika lub przyjaciela. Przed rozpoczęciem konfliktu zbrojnego musisz potępić cel i odczekać 5 tur. Wypowiedzenie wojny nie jest obarczone karą za wojowniczość. Kara za przejęcie miasta wroga innego, niż to, które stanowi powód wojny, odpowiada karze w warunkach wojny formalnej, a kara za jego wyburzanie jest sześciokrotnie większa! Jest to najwyższa kara za wojowniczość, ponieważ palenie miast w imię wolności jest wyjątkowo odrażającą praktyką.

Wojna kolonialna – możesz wypowiedzieć ją po opracowaniu idei nacjonalizmu cywilizacji, którą wyprzedzasz w rozwoju o 2 technologie. Przed wypowiedzeniem wojny musisz potępić przeciwnika i odczekać 5 tur. To casus belli obniża bazową karę za wojowniczość bieżącej epoki związaną z wypowiedzeniem wojny i przejmowaniem miast o 50%. Jeśli zburzysz miasto wroga, nałożona zostanie na ciebie pełna kara odpowiadająca karze za ten czyn w warunkach wojny formalnej w bieżącej epoce, ponieważ działanie to nie ma nic wspólnego z deklarowanym „oświecaniem” przeciwnika.

Wojna o nowe terytorium – możesz wypowiedzieć ją po opracowaniu idei mobilizacji. Cel musi posiadać 2 miasta w promieniu 10 pól od 2 miast należących do ciebie. Przed rozpoczęciem konfliktu zbrojnego musisz potępić przeciwnika i odczekać 5 tur. To casus belli obniża bazową karę za wojowniczość bieżącej epoki związaną z wypowiedzeniem wojny i przejmowaniem miast o 25%. Kara za burzenie miast odpowiada 50% kary za ten czyn w warunkach wojny formalnej. Wojna o nowe terytorium jest przydatna w sytuacji, gdy chcesz wyeliminować wrogie miasta znajdujące się na obszarach, które pragniesz przejąć.

Wojna złotej ery – możesz wypowiedzieć ją, gdy wybierzesz upamiętnienie o nazwie „Do broni!” i potępisz przeciwnika. To casus belli jest dostępne natychmiast po potępieniu celu. W czasie jego obowiązywania kara za wojowniczość związana z wypowiedzeniem wojny i przejmowaniem miast jest obniżona o 75%, dzięki czemu jest to jeden z najmniej kosztownych dyplomatycznie sposobów odbierania terytorium rywalom. Kara za wojowniczość związana z burzeniem miast jest taka sama jak w przypadku wojny formalnej, czyli równa się trzykrotności bazowej kary za wojowniczość bieżącej epoki. Złota era wiąże się z szacunkiem okazywanym przez inne narody, ale nie oznacza bezkarności.

Wojna odwetowa – możesz wypowiedzieć ją, jeśli opracujesz ideę wczesnego imperium, a twój przeciwnik w przeciągu ostatnich 30 tur złamał daną ci obietnicę. Przed wypowiedzeniem wojny musisz potępić cel i odczekać 5 tur. To casus belli obniża bazową karę za wojowniczość bieżącej epoki związaną z wypowiedzeniem wojny i przejmowaniem miast o 50%, a w przypadku burzenia miast zwiększa ją dwukrotnie. To, że przeciwnik złamał daną ci obietnicę, nie daje ci prawa do zrównania jego miast z ziemią.

Wojna ideologiczna – możesz wypowiedzieć ją, jeśli opracujesz ideę ideologii oraz posiadasz inny ustrój poziomu 3. niż twój przeciwnik. Przed rozpoczęciem konfliktu zbrojnego musisz potępić swój cel i odczekać 5 tur. To casus belli obniża bazową karę za wojowniczość bieżącej epoki związaną z wypowiedzeniem wojny oraz przejmowaniem i burzeniem miast o 50%.