Cardiff to największe miasto Walii, które rozkwitło w XIX i na początku XX w. w związku z wydobyciem węgla kamiennego oraz rozwojem przemysłu. Jako stolica kraju do dziś pozostaje ważnym ośrodkiem przemysłowym i administracyjnym Walii.
Początki miasta sięgają czasów rzymskich. Rzymianie zbudowali niewielki fort w pobliżu brodu na rzece Taff, na drodze między Gloucester a Carmarthen, nieopodal miejsca, w którym rzeka Taff wpada do Kanału Bristolskiego. Walijska nazwa Cardiff to Caer-Taff, co oznacza dosłownie „zamek nad rzeką Taff”. Normańscy lordowie przejęli rzymski fort, a kamienna warownia datowana na 1150 r. zachowała się do naszych czasów. Wokół zamków powstało wspaniale prosperujące miasto otoczone murem, które powiększało się przez całe średniowiecze wraz z rozwojem handlu prowadzonego drogą lądową i morską.
Historia Cardiff jest powiązana z angielską rewolucją przemysłową. Zwiększone wydobycie żelaza i węgla pod koniec XVIII w. doprowadziło do rozbudowy portu w Cardiff, w którym węgiel z kopalni w górach trafiał do ładowni statków. Wraz z kolejowym boomem XIX w. pojawiły się linie kolejowe, a bliskość złóż zarówno węgla, jak i żelaza, pobudziła rozwój hutnictwa i zakładów przetwórczych. Robotnicy z Walii, Anglii i Irlandii zalali miasto. Przez cały ten okres rozbudowywano port w Cardiff. Wraz z nastaniem 1913 r. stał się on największym portem węglowym na świecie wysyłającym czarne złoto do klientów rozrzuconym na całym globie.
Osobą, która w największym stopniu przyczyniła się do industrializacji Cardiff, był prawdopodobnie markiz Bute, John Crichton-Stuart. Jako właściciel ziemski zamku Cardiff wykorzystał swój talent do planowania oraz bezwzględne, średniowieczne prawo, aby rozbudować doki Cardiff i odebrać klientów pobliskim rywalom. Markiz był też zagorzałym przeciwnikiem organizacji robotniczych, przez co XIX-wieczna historia regionu obfituje w kryzysy i konflikty pracownicze.
Przemysł węglowy w Cardiff osiągnął szczyt rozwoju w trakcie I wojny światowej, a następnie zaczął gwałtownie tracić na znaczeniu przez cały XX w., choć w tym samym czasie miasto wciąż stanowiło ważny ośrodek walijskiej administracji.
W 1955 r. Cardiff ogłoszono stolicą Walii. W ostatnich latach miasto kontynuuje zmiany, szuka nowych dziedzin dla rozwoju przemysłu wytwórczego i maszynowego, a nawet stawia na przemysł filmowy i telewizyjny. Czasy, gdy Cardiff znany był z węgla dawno minęły. Teraz wiele osób na całym świecie kojarzy to miasto raczej z przygodami dziwacznego, podróżującego w czasie doktora z odległej planety.