W ostatnim stuleciu antropolog Robert Carneiro zdefiniował system wodzowski jako „autonomiczną jednostkę polityczną, na którą składa się grupa wiosek (...) pod stałym zwierzchnictwem najwyższego wodza”. W odróżnieniu od bardziej egalitarnych form organizacji w systemie wodzowskim władzę sprawować mogą rady starszych, pojedyncze osoby ze szlacheckiego rodu lub jedne i drugie ustępujące sobie miejsca w zależności od bieżącej sytuacji (na przykład na czas wojny lub pokoju). Ze względu na ogromną różnorodność form politycznych działających na niewielką skalę termin ten jest już mniej przydatny, ale nadal może być wykorzystywany do opisywania grup takich jak XIX-wieczni Nuerowie (w Afryce Wschodniej), którzy mieli rody książęcych wodzów, czy XVII-wieczni Powatanowie (w Wirginii).

Przewagą systemu wodzowskiego było abstrakcyjne podejście do zarządzania populacją. Nie trzeba było osobiście znać każdej osoby, gdy istniała ustalona hierarchia – każdy mógł zostać opisany jako dostojnik, wojownik lub przedstawiciel pospólstwa. To z kolei pozwalało tworzyć organizacje o większym zasięgu, takie jak miasta czy „cywilizacje”. Oczywiście, jak zauważa James C. Scott, wczesne społeczeństwa były w dużej mierze pozbawione wolności, ponieważ zakrojone na szeroką skalę rolnictwo wymagało szczególnej formy pracy – pańszczyzny lub w najgorszym przypadku niewolnictwa. Wraz ze wzrostem populacji pojawiła się potrzeba rozbudowy opisującej je abstrakcji, więc wodzowskie rody przekształciły się w rody królewskie, charyzmatyczne osoby stały się autokratami, a rady starszych – oligarchami.