Alfred Nobel, nie chcąc, by historia zapamiętała go jako „handlarza śmiercią” (nawet usprawiedliwioną), jak nazwała go pewna francuska gazeta, przeznaczył w testamencie 94% swojego wielkiego majątku na ustanowienie pięciu nagród przyznawanych dorocznie w pięciu dziedzinach – fizyce, chemii, medycynie, literatury i pokoju. Miały one być wręczane „tym, którzy w roku poprzedzającym przynieśli ludzkości największe korzyści”. W piątą rocznicę śmierci Nobla, 10 grudnia 1901 roku, wręczono pierwsze z nich. Od tego czasu nagroda ta stała się największym zaszczytem, jakiego może dostąpić naukowiec – niesie ze sobą uznanie, rozwój akademicki i nowe możliwości badawcze. Do dziś nagrody Nobla otrzymało około 870 osób i 23 organizacje, a liczba ta rośnie z każdym rokiem.